[Q&A Lipofuscin]: Hỏi ngắn – Đáp ngay – Hiểu NGAY NGẮN về đốm sắc tố vàng nâu dai dẳng trên da.

Nhắc đến những đốm vàng nâu xuất hiện trên da, phần lớn chúng ta sẽ nghĩ ngay đến sự gia tăng hắc sắc tố melanin. Trong nhiều thập kỷ, melanin dường như được xem là duy nhất khi nhắc đến màu da hay những rối loạn tăng sắc tố (đơn cử như nám) – ở cả phương diện nghiên cứu và truyền thông. 

Chính vì vậy, không quá khó hiểu khi hầu hết các giải pháp cải thiện đốm nâu đều tập trung vào loại bỏ melanin bề mặt, kiểm soát sinh tạo melanin trong tế bào và ngăn ngừa tín hiệu khởi tạo melanin mới. 

Thế nhưng, không ít trường hợp dù đã trải qua nhiều phương pháp ức chế melanin khác nhau nhưng đốm vàng nâu vẫn gần như không cải thiện mà mỗi lúc lại một sậm màu hơn. 

Câu trả lời nằm ở chỗ melanin không phải là sắc tố duy nhất tạo nên những đốm vàng nâu trên da.  

Những nghiên cứu về sinh học tế bào đã chỉ ra rằng song song với melanin còn tồn tại một loại sắc tố vàng nâu khác mang tên “sắc tố lão hóa” – lipofuscin. 

Chính sự tương đồng về màu sắc và biểu hiện lâm sàng khiến lipofuscin và melanin thường xuyên bị nhầm lẫn, trong khi cơ chế hình thành, ý nghĩa sinh học và hướng tiếp cận để cải thiện hai loại sắc tố này lại hoàn toàn khác nhau. 

Trong bài viết này, Twins Skin sẽ cùng các Đồng Điệu trả lời chuỗi câu hỏi xoay quanh lipofuscin – vốn là loại sắc tố ít được nhắc đến nhưng lại đóng vai trò quan trọng trong sinh học lão hóa của làn da. Đồng thời, giải đáp vì sao việc nhận diện đúng sắc tố lipofuscin là nền tảng để cải thiện các đốm vàng nâu hiệu quả.

_______________

Câu 1: Có phải mọi đốm sắc tố vàng nâu xuất hiện trên da đều giống nhau không?

Không. Dù có biểu hiện khá giống nhau trên da, các đốm vàng nâu có thể có nguồn gốc và cơ chế hình thành hoàn toàn khác nhau. 

_______________

Đối với hầu hết mọi người, các đốm vàng nâu trên da như nám, tàn nhang, đồi mồi hay tăng sắc tố sau viêm đều trông khá giống nhau. Chúng có màu sắc từ vàng nâu đến nâu sẫm, có thể xuất hiện đồng thời và chồng lấp trên cùng một vùng da. Điều này thường dẫn đến nhiều hiểu lầm trong phân biệt và cả trong việc lựa chọn phương pháp xử lý phù hợp cho từng tình trạng cụ thể. 

Trên thực tế, các đốm sắc tố này lại có nguồn gốc và cơ chế hình thành hoàn toàn khác nhau.

– Nám da đặc trưng bởi các đốm và mảng màu nâu đến nâu xám, có ranh giới không đều và thường phân bố đối xứng, chủ yếu xuất hiện trên các vùng da mặt thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng. Nám có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau như bức xạ UV, thay đổi nội tiết, di truyền và quá trình lão hóa… Sự tương tác giữa các yếu tố này khiến việc kiểm soát nám trở nên phức tạp, hiệu quả xử lý thường không ổn định và nguy cơ tái phát vẫn luôn hiện hữu. 

– Tàn nhang là những đốm tăng sắc tố nhỏ, có ranh giới rõ, hình tròn hoặc hình bầu dục với màu sắc từ nâu nhạt đến nâu sẫm. Đặc trưng của tàn nhang là thường xuất hiện khi tiếp xúc nhiều với nắng và có xu hướng nhạt đi vào mùa ít nắng hơn. 

– Lipofuscin/ sắc tố lão hóa thường biểu hiện thành các đốm đồi mồi từ nâu vàng đến nâu sẫm và có ranh giới rõ ràng. Biểu hiện khác là những đốm li ti màu vàng nhạt phân bố rải rác tạo cảm giác lan tỏa thành mảng. Đốm vàng nâu do lipofuscin tích tụ đến từ tổn thương tích lũy bên trong tế bào và thường làm tăng sắc tố dai dẳng. 

– Tăng sắc tố sau viêm xuất hiện đúng vị trí từng có tổn thương viêm trước đó , như mụn, côn trùng cắn, vết trầy xước… 

Hiểu được đặc điểm cũng như nguyên nhân hình thành của từng đốm tăng sắc tố sẽ giúp quá trình xử lý và cải thiện sắc tố da hiệu quả hơn, đúng đích hơn.

Câu 2: Vì sao đã thử nhiều phương pháp nhưng một số đốm nâu trên da vẫn gần như không cải thiện?

Do xử lý sai bản chất của đốm nâu trên da. 

– Các đốm sắc tố như tàn nhang, nám da hay tăng sắc tố sau viêm đều bắt nguồn từ sự tăng sinh melanin. 

– Trong khi đó, đồi mồi hay đốm vàng li ti lại do lipofuscin gây ra.

_______________

Nối tiếp những hiểu lầm về hình thái biểu hiện của các đốm sắc tố trên da, ngay cả bản chất sinh học của chúng cũng có thể hoàn toàn khác biệt. Phần lớn các đốm sắc tố như tàn nhang, nám hay tăng sắc tố sau viêm đều có cùng một bản chất là sự tăng sinh melanin trên da. Trong khi đó, các đốm đồi mồi hay đốm vàng li ti lại có bản chất là do lipofuscin tích tụ. 

– Melanin là sắc tố sinh học được tế bào hắc tố chủ động tổng hợp mang màu sắc từ vàng đỏ đến nâu đen.
+ Đây là sắc tố hiện diện tự nhiên trên da và đóng vai trò quan trọng trong việc hấp thụ tia cực tím, giúp bảo vệ tế bào khỏi tác hại của ánh nắng mặt trời. 

+ Trong điều kiện sinh lý bình thường, melanin được phân bố tương đối đồng đều, góp phần tạo nên màu da tự nhiên.
+ Tuy nhiên, trong một số tình trạng như nám, tàn nhang… sắc tố melanin được tổng hợp quá mức dẫn đến vùng da tối màu cục bộ hoặc kéo dài thành những mảng sắc tố lớn. 

– Lipofuscin là sắc tố lão hóa có màu từ vàng nâu – nâu sẫm, bắt nguồn từ sự tích tụ của “rác” nội bào (lipid, protein, thành phần tế bào bị oxy hóa).
+ Nhóm sắc tố này không chỉ ảnh hưởng về mặt thẫm mỹ mà chúng còn gây stress và làm suy yếu “hệ thống dọn dẹp” bên trong tế bào.

+ Biểu hiện điển hình là những đốm vàng nâu cục bộ hoặc đốm vàng nhạt li ti trải dài và có xu hướng tăng dần theo tuổi tác. 

Chính vì bản chất khác nhau của hai nhóm sắc tố này, việc ứng dụng nhiều phương pháp xử lý melanin trên những đốm vàng nâu do lipofuscin tích tụ sẽ không mang lại hiệu quả cải thiện rõ rệt.

Câu 3: Da mình có rất nhiều đốm sắc tố trên mặt, làm sao nhận biết đốm nào là do lipofuscin tích tụ?

Dựa vào hình thái, độ đậm/nhạt, độ gồ và vị trí thường gặp để phân biệt với các đốm nâu khác trên da. 

_______________

Trên cùng một làn da, nhiều rối loạn tăng sắc tố (đơn cử như nám, tàn nhang) có thể cùng tồn tại và chồng lấp lên các đốm vàng nâu do sự tích tụ của lipofuscin. Điều này khiến việc nhận diện và phân biệt hai vấn đề sắc tố này gặp nhiều khó khăn. Tuy vậy, đốm vàng nâu do lipofuscin tích tụ vẫn có những đặc tính sinh học đặc trưng khiến biểu hiện lâm sàng về mặt hình thái, sắc độ, độ gồ và vị trí thường gặp khác hơn so với những đốm sắc tố vàng nâu điển hình trên da. 

– Biểu hiện phổ biến là những đốm đồi mồi có màu nâu sẫm, gồ dày và viền rõ nét so với vùng da xung quanh. 

– Các đốm có thể xuất hiện riêng lẻ hoặc nhiều đốm li ti nâu vàng nằm sát nhau tạo cảm giác nâu vàng dàn trải trên mặt.

– Vị trí thường gặp là mặt (gò má, 2 bên má…) và các vùng cơ thể khác (cẳng tay, mu bàn tay…). Đây là những vùng thường xuyên tiếp xúc với tia UV trong ánh nắng mặt trời.

– Các đốm vàng nâu do lipofuscin tích tụ thường có xu hướng trở nên đậm màu hơn theo thời gian và tồn tại dai dẳng hơn so với nhiều rối loạn tăng sắc tố chỉ liên quan đến melanin. 

Câu 4: Đốm nâu do lipofuscin có xuất hiện ở người trẻ tuổi không?

Có. Tùy vào chất lượng cuộc sống mà quá trình tích tụ lipofuscin có thể diễn ra nhanh hơn và làm xuất hiện đốm vàng nâu sớm hơn ở người trẻ tuổi.

_______________

Quá trình hình thành và tích tụ lipofuscin bắt đầu từ rất sớm, diễn ra âm thầm trong suốt cuộc đời và có xu hướng tăng dần theo thời gian. 

Cùng với tuổi tác tăng cao, việc tiếp xúc với tia UV, khói bụi, ô nhiễm, stress oxy hóa… đều có thể gây ra những tổn thương bên trong tế bào. Theo thời gian, những thương tổn này làm gia tăng lượng “rác” nội bào đồng thời làm suy yếu chức năng của hệ thống dọn dẹp (lysosome, proteasome). Từ đó, thúc đẩy quá trình hình thành và tích tụ lipofuscin trong da. 

Sở dĩ đốm đồi mồi hay đốm vàng nâu do lipofuscin tích tụ thường xuất hiện ở người lớn tuổi là vì lúc này tổn thương trên da tích lũy đủ lớn và số lượng lipofuscin tồn tại đủ nhiều để biểu hiện rõ trên lâm sàng. 

Tuy nhiên, tốc độ tích tụ lipofuscin không hoàn toàn giống nhau ở mọi người. Tùy vào lối sống, mức độ tiếp xúc với các tác nhân gây hại từ môi trường cũng như khả năng tự sửa chữa và dọn dẹp hư tổn trong từng tế bào mà quá trình hình thành đốm nâu do lipofuscin có thể diễn ra nhanh hơn hoặc chậm hơn.

Câu 5: Sử dụng sản phẩm “làm sáng” có thể cải thiện được vấn đề do lipofuscin gây ra không?

Tùy trường hợp. Phụ thuộc vào thành phần và công dụng của sản phẩm có thể tác động trực tiếp đến sự hình thành lipofuscin hay không.

_______________

Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển trong nghiên cứu về da liễu và mỹ phẩm, khái niệm “làm sáng” đã không còn giới hạn ở mỗi việc ức chế/ triệt tiêu melanin từ tế bào hắc tố. Nhiều công thức được phát triển theo hướng đa cơ chế, kết hợp đồng thời các tác động như chống oxy hóa, giảm viêm, thúc đẩy tái tạo biểu bì và củng cố hàng rào bảo vệ da, qua đó hướng đến việc cải thiện tình trạng tăng sắc tố một cách toàn diện. 

Tuy vậy, điều đó không đồng nghĩa mọi sản phẩm “làm sáng” đều có thể cải thiện hiệu quả các đốm vàng nâu liên quan đến lipofuscin trên da. Khác với melanin, lipofuscin tích tụ sâu bên trong hệ thống dọn rác tế bào (lysosome) và gần như không thể loại bỏ nếu tế bào không được thay mới.

– Một sản phẩm tác động đa cơ chế nhưng vẫn tập trung chủ yếu vào kiểm soát melanin (ức chế melanin, hạn chế vận chuyển melanin sang các tế bào sừng hoặc mạnh mẽ hơn là ngăn chặn tín hiệu khởi tạo sắc tố mới). Mặc dù chúng rất hiệu quả trong việc cải thiện các rối loạn tăng sắc tố do melanin nhưng hầu như không tác động trực tiếp đến quá trình hình thành hay tích tụ của  lipofuscin. 

– Mặt khác, một số sản phẩm “làm sáng” không chỉ kiểm soát melanin mà còn kết hợp các thành phần giúp thúc đẩy quá trình thay mới biểu bì, bảo vệ tế bào trước stress oxy hóa hoặc tăng cường hoạt động của hệ thống dọn dẹp nội bào trong da. Nhờ đó, có thể góp phần hạn chế sự hình thành và tích tụ của lipofuscin. 

Sản phẩm tham khảo: 

BIO-MELASMA FOR CYTO-SENESCENCE – Tinh chất cải thiện hệ thống lão hóa tế bào rối loạn sinh nám

+ Tăng sinh tế bào mới, loại bỏ lipofuscin đã tích tụ sâu trong da (Tổ hợp Retinol + HPR + Dầu gấc giàu beta-carotene và lycopene). 

+ Kích hoạt hệ thống dọn dẹp nội bào (lysosome, proteasome), ngăn ngừa rác nội bào tích tụ (UBI Oléoactif®). 

+ Bắt giữ và “khóa” chặt gốc tự do, chặn nhanh phản ứng oxy hóa dây chuyền gây tổn hại tế bào (Astaxanthin từ tảo đỏ – AstaPure® Skin, Shikonin trong dầu tử thảo – Shieldoil™ Shikonin).

Câu 6: Vì sao tế bào không thể tự loại bỏ lipofuscin mà tích tụ ngày càng nhiều? 

Lipid và protein bị oxy hóa hình thành liên kết chéo dày đặc và không tan khiến enzyme phân hủy không thể phân cắt hiệu quả.

_______________

1. Cấu tạo của lipofuscin làm cản trở hoạt động dọn dẹp của tế bào

Lipofuscin là chất thải nội bào được hình thành và tích tụ trong các “túi dọn dẹp” (lysosome) của tế bào. 

Nhiều bằng chứng khoa học cho thấy sự tồn tại của lipofuscin có thể làm cản trở quá trình tái chế nội bào, điển hình là làm giảm hoạt động của “hệ thống dọn rác” proteasome và lysosome, đồng thời tăng cường các phản ứng oxy hóa gây tích tụ thêm lipofuscin mới. 

Dù liên tục được tích lũy và tạo ra những thương tổn bên trong tế bào, lipofuscin vẫn gần như không thể bị phân hủy và khó được loại bỏ khỏi tế bào nhờ cấu trúc đặc biệt của chúng, bao gồm: 

– Protein bị oxy hóa (30%-70%)

– Lipid (20-50%)

– Carbohydrate (4-7%) 

– Kim loại như sắt, đồng, kẽm, nhôm, mangan và canxi (2%). 

Các thành phần trên liên kết dày đặc với nhau tạo thành một “khối lưới” khổng lồ bên trong “hệ thống dọn dẹp” nội bào và cản trở hệ thống này hoạt động hiệu quả.

2. Sự tồn tại của lipofuscin tạo nên vòng xoắn bệnh lý của lão hóa

Lipofuscin không phải là một khối “trơ” mà còn có khả năng gây hại theo 2 hướng:

– Bản thân hàm lượng sắt bên trong lipofuscin, dù chiếm tỷ lệ nhỏ, nhưng lại là nguồn sinh gốc tự do nội sinh rất lớn, mạnh, liên tục và không phụ thuộc vào các yếu tố bên ngoài. Những gốc tự do này tiếp tục làm tổn thương các đại phân tử trong tế bào, thúc đẩy phản ứng viêm nội bào và sự hình thành lipofuscin mới. 

– Khi bị ánh sáng nhìn thấy từ bên ngoài chiếu vào (đặc biệt là ánh sáng xanh trong khoảng bước sóng 400 – 500 nm), khối lipofuscin tiếp tục sản sinh nhiều hơn các gốc tự do phản ứng (đơn cử như gốc oxy đơn bội) theo cơ chế quang hoá → Liên tục gây tổn hại và làm suy yếu hệ thống dọn dẹp của tế bào → Tiếp tục khuếch đại kích thước lipofuscin, gia tăng nguy cơ gây hại cho chính tế bào và tạo nên vòng xoắn bệnh lý của lão hóa.

Câu 7: Nếu tế bào thượng bì liên tục được thay mới, vì sao đốm nâu do lipofuscin vẫn tích tụ?

Biểu bì thay mới chậm dần và lipofuscin tích tụ ngày một nhanh hơn ở da lão hóa, đồng thời chu kỳ thay da không đồng đều khiến các tế bào chứa nhiều lipofuscin tồn tại lâu hơn và làm các đốm vàng nâu ngày càng rõ hơn. 

_______________

1. Tăng sinh tế bào chỉ giúp “chia nhỏ” lượng lipofuscin sang tế bào con

Quá trình tăng sinh tế bào không giúp loại bỏ trực tiếp lipofuscin mà chỉ “chia nhỏ” chúng bằng cách truyền sang cho các tế bào con sau mỗi đợt phân chia. Ở người trẻ tuổi cần ít nhất 1 chu kỳ thay da sinh học khoảng 28 ngày và hơn 40 ngày ở người trưởng thành để  các tế bào con loại bỏ được phần lipofuscin mà chúng tích tụ.

2. Chỉ một phần tế bào thượng bì đang thực sự phân chia

Quá trình tăng sinh chủ yếu diễn ra ở lớp đáy, nơi tế bào thượng bì (keratinocyte) liên tục tạo ra các tế bào mới để duy trì cấu trúc và chức năng của thượng bì.  

Theo thời gian, các tổn thương do lão hóa, stress oxy hóa và tác hại từ môi trường khiến khả năng tăng sinh của tế bào thượng bì suy giảm → Tốc độ thay mới của thượng bì chậm dần → Thời gian tế bào lưu lại trong thượng bì cũng dài hơn. 

Từ đó, các tế bào dễ tích lũy những tổn thương oxy hóa theo thời gian, tạo điều kiện cho lipofuscin hình thành trong nhiều lớp của da.

3. Sự tăng sinh diễn ra liên tục nhưng không đồng bộ giữa các tế bào

Tại một thời điểm, chỉ một phần tế bào thượng bì ở lớp đáy bước vào chu kỳ phân bào, do đó lượng lipofuscin cũng chỉ được giảm dần theo từng đợt tế bào tạo mới thay vì biến mất đồng loạt. 

Đây cũng là lý do vì sao các vùng da tổn thương lâu năm và lão hóa có xu hướng tích tụ lipofuscin cục bộ và khó được loại bỏ.

4. Nhiều yếu tố có thể đồng tác động khiến tốc độ hình thành lipofuscin nhanh hơn tốc độ phân chia của tế bào 

Tonolli và cộng sự (2017) ghi nhận rằng việc chiếu tia UVA thúc đẩy sự hình thành và tích tụ lipofuscin trong tế bào thượng bì người (HaCaT và NHK) theo cơ chế phụ thuộc liều, tức liều UVA càng cao thì lượng lipofuscin tích tụ càng lớn. Cũng trong nghiên cứu này, chỉ sau 48 giờ kể từ khi chiếu UVA (18 J/cm²), tỷ lệ tế bào thượng bì xuất hiện tín hiệu lipofuscin đã tăng từ 6% lên 38%. 

Bên cạnh tia UVA, các yếu tố như ô nhiễm không khí, bụi mịn, thuốc lá, chế độ ăn uống không lành mạnh và tình trạng viêm mạn tính cũng có thể làm gia tăng stress oxy hóa, thúc đẩy quá trình peroxy hóa protein và lipid. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho sự hình thành và tích tụ lipofuscin bên trong tế bào.

Câu 8: Sử dụng mỹ phẩm kích hoạt quá trình tự thực bào (autophagy) thì có thể loại bỏ sự tích tụ của lipofuscin không?

Không. Về bản chất, không thể chỉ dựa vào autophagy để loại bỏ những khối lipofuscin trưởng thành đã tích tụ trong tế bào.

_______________

Autophagy là quá trình nhận diện thành phần hư hỏng, đóng gói chúng vào autophagosome, sau đó vận chuyển đến lysosome để phân hủy. Tuy nhiên, lipofuscin không phải là “rác đang chờ được tự thực”, mà là phần cặn cuối cùng hình thành từ protein, lipid và bào quan bị oxy hóa mạnh nhưng không được lysosome phân giải hoàn toàn.

Do có cấu trúc liên kết chéo bền vững, lipofuscin trưởng thành gần như không thể bị các enzyme lysosome phá vỡ. Terman và Brunk (1998) ghi nhận rằng các hạt lipofuscin đã hình thành vẫn tồn tại trong nguyên bào sợi không phân chia, ngay cả khi tế bào được đưa trở lại điều kiện nuôi cấy thuận lợi.

1. Autophagy thực sự làm được gì?

Autophagy có thể góp phần ngăn lipofuscin mới hình thành bằng cách loại bỏ sớm protein, lipid và bào quan bị tổn thương trước khi chúng bị oxy hóa, liên kết chéo và chuyển thành cặn khó phân giải.

Tuy nhiên, lợi ích này chỉ xuất hiện khi toàn bộ quá trình tự thực hoạt động hoàn chỉnh: 

– Autophagosome phải hợp nhất với lysosome – tạo thành autolysosome (thể tự thực bào)

– Lysosome phải duy trì đủ độ acid 

– Các enzyme thủy phân phải còn hoạt tính.

Nghiên cứu của Song và cộng sự (2023) trên nguyên bào sợi người cho thấy khi chức năng acid hóa của lysosome suy giảm, việc tăng autophagy một cách đơn thuần có thể gây “nặng gánh” thêm cho hệ thống phân giải đang quá tải. 

→ Hệ quả là vật chất không được tiêu hóa hoàn toàn và lipofuscin tiếp tục tích tụ trong các autolysosome.

2. Nhưng autophagy không làm được gì?

Đáng tiếc, autophagy chỉ đưa vật chất hư hỏng đến lysosome; còn việc phân giải được hay không lại phụ thuộc vào năng lực tiêu hóa của lysosome. Với lipofuscin trưởng thành, bước phân giải này gần như bị “kẹt” vì các khối cặn đã trở nên lớn, bền và chứa nhiều protein-lipid bị oxy hóa, liên kết chéo. Dù lysosome vẫn tiếp tục nhận thêm enzyme mới, các enzyme đó cũng không thể phá vỡ hoàn toàn cấu trúc lipofuscin đã hình thành.

Vì vậy, chỉ kích hoạt autophagy không đồng nghĩa với việc lipofuscin được dọn sạch. Nếu tế bào tăng đưa vật chất vào lysosome trong khi lysosome đã suy yếu hoặc chứa nhiều lipofuscin không thể tiêu hóa, lượng “hàng” đi vào sẽ nhiều hơn khả năng xử lý. 

→ Hệ quả là các autolysosome tiếp tục ứ đọng, chức năng lysosome càng bị quá tải và lipofuscin có thể tích tụ nghiêm trọng hơn.

3. Một chiến lược kiểm soát lipofuscin toàn diện không chỉ nên phụ thuộc vào autophagy

Để vừa hạn chế lipofuscin mới hình thành, vừa giảm gánh nặng lipofuscin đã tích tụ, cần phối hợp ba hướng:

– Giảm nguồn hình thành lipofuscin: Kiểm soát stress oxy hóa, peroxy hóa lipid và protein hư hỏng; tối ưu và duy trì hoạt động của “hệ thống dọn rác” proteasome.

– Khôi phục hệ thống dọn dẹp nội bào: Tối ưu toàn bộ quá trình autophagy-lysosome, thay vì chỉ làm tăng số lượng “túi đóng gói” autophagosome.

– Hỗ trợ quá trình thay mới tế bào: Terman và Brunk (1998) cho thấy lượng lipofuscin trên mỗi nguyên bào sợi giảm khi tế bào tiếp tục phân chia, trong khi điều này không xảy ra ở tế bào không phân chia. Sự giảm này chủ yếu đến từ cơ chế “chia nhỏ” và thay thế tế bào.

Câu 9: Làm thế nào để cải thiện hiệu quả đốm vàng nâu do lipofuscin tích tụ?

_______________

1. “Loại bỏ” lipofuscin đã tích tụ thông qua “tái tạo” nhờ tăng luân chuyển tế bào thượng bì

Lipofuscin không thể bị loại bỏ một cách trực tiếp mà chỉ có thể “chia nhỏ” thông qua quá trình phân chia của tế bào. Nhờ vào đặc tính thay mới của thượng bì, việc thúc đẩy tăng sinh và biệt hóa tế bào thượng bì có thể góp phần “chia nhỏ” lượng lipofuscin trên từng tế bào và loại bỏ chúng theo chu trình bong sừng sinh lý.

2. Khắc phục hậu quả và ngăn chặn vòng xoắn lão hóa do lipofuscin 

– Kiểm soát stress oxy hóa nội bào do lipofuscin hấp thụ ánh sáng xanh và phản ứng oxy hóa phụ thuộc sắt. 

– Duy trì hoạt động của hệ thống dọn dẹp nội bào (lysosome, proteasome) → Hạn chế sự tồn đọng “rác” tế bào. 

– Bảo vệ chức năng ty thể, giảm rối loạn chuyển hóa năng lượng và gốc tự do nội sinh.

3. Ngăn ngừa tác nhân kích hoạt từ gốc

– Trung hòa các gốc tự do hình thành do bức xạ UV, ô nhiễm môi trường và phản ứng viêm mạn tính, từ đó hạn chế quá trình oxy hóa protein và lipid → Giảm tiền chất quan trọng của lipofuscin. 

– Ổn định môi trường bên trong và bên ngoài tế bào đồng thời tăng cường sức chống chịu của tế bào trước tác nhân môi trường.

_______________

SẢN PHẨM THAM KHẢO

BIO-MELASMA FOR CYTO-SENESCENCE – Tinh chất cải thiện hệ thống lão hóa tế bào rối loạn sinh nám

+ Loại bỏ lipofuscin tích tụ sâu trong các lớp của thượng bì thông qua thúc đẩy thay mới tế bào (Tổ hợp Retinol + HPR + Dầu gấc giàu beta-carotene và lycopene). 

+ Đồng kích hoạt 2 hệ thống dọn rác (lysosome, proteasome), ngăn ngừa triệt để “rác” nội bào tích tụ (UBI Oléoactif®). 

+ Ngăn chặn hai động lực chính của lão hóa tế bào: Stress oxy hóa và viêm da mạn tính → Ổn định chức năng tế bào (Astaxanthin từ tảo đỏ – AstaPure® Skin, Shikonin trong dầu tử thảo – Shieldoil™ Shikonin).

BIO-BLUR MELASMA FOR SIGNAL SYSTEM – Tinh chất cải thiện hệ thống tín hiệu rối loạn sinh nám

+ Cải thiện tổng thể sắc độ vàng của da và cải thiện sự phân phối sắc tố thượng bì → Tăng độ đồng đều da ( (Sepiwhite MSH, GenoWhite®, phức hợp Bright Oléoactif®, phức hợp β-White™).

+ Giảm tình trạng viêm da mạn tính → Hạn chế sinh tạo gốc tự do làm oxy hóa lipid và protein (Chiết xuất hoa hòe giàu quercetin và rutin, chiết xuất rễ cam thảo trong phức hợp Bright Oléoactif® và tinh dầu hương thảo Việt Nam).

BIOVECTOR COPPER PEPTIDE – Tinh chất phục hồi da toàn diện, giảm kích ứng, ngừa oxy hóa và giảm sẹo sau mụn

+ Bảo vệ tế bào khỏi các tác nhân khởi phát tạo “rác” nội bào và hỗ trợ thay mới tế bào (Copper Tripeptide-1 + Panthenol).

+ Tăng cường độ căng chặt, ổn định cấu trúc và chức năng của mạng lưới tế bào (Ectoin + Hyaluronic acid + Pentavitin). 

+ Tạo màng bảo vệ, giúp tế bào chống chịu tốt hơn trong môi trường khắc nghiệt (Trehalose). 

 

TÀI LIỆU THAM KHẢO 

1. Tonolli, P. N., Chiarelli-Neto, O., Santacruz-Perez, C., Junqueira, H. C., Watanabe, I., Ravagnani, F. G., Martins, W. K., & Baptista, M. S. (2017b). Lipofuscin generated by UVA turns keratinocytes photosensitive to visible light. Journal of Investigative Dermatology, 137(11), 2447–2450.
2. Brunk, U. T., & Terman, A. (2002). The mitochondrial‐lysosomal axis theory of aging. European Journal of Biochemistry, 269(8), 1996–2002.
3. Tonolli, P. N., Martins, W. K., Junqueira, H. C., Silva, M. N., Severino, D., Santacruz-Perez, C., Watanabe, I., & Baptista, M. S. (2020). Lipofuscin in keratinocytes: Production, properties, and consequences of the photosensitization with visible light. Free Radical Biology and Medicine, 160, 277–292.
4. Terman, A., & Brunk, U. T. (1998). Ceroid/lipofuscin formation in cultured human fibroblasts: the role of oxidative stress and lysosomal proteolysis. Mechanisms of Ageing and Development, 104(3), 277–291.
5. Song, S. B., Shim, W., & Hwang, E. S. (2023). Lipofuscin granule accumulation requires autophagy activation. Molecules and Cells, 46(8), 486–495.